Setningarræða Tinnu Gunnlaugsdóttur þjóðleikhússtjóra við opnun Kassans, 4. mars 2006

Ágætu leikhúsgestir.

Litla svið Þjóðleikhússins hóf starfsemi sína í Lindarbæ árið 1964 þar sem það var til húsa í 10 ár en þá flutti það í Leikhúskjallarann, þar sem það var síðan starfrækt í önnur tíu ár eða ríflega það. Árið 1986, milli jóla og nýárs, var Litla sviðinu var síðan komið fyrir í kjallara þessa fornfræga íþróttahúss og útibús frá Þjóðleikhúsinu, þar sem það hefur nú verið starfrækt í 20 ár, eða til síðustu áramóta.

Nú hefur Litla sviðið enn verið flutt og þá upp um hæð. Um leið var það endurskírt og heitir nú Kassinn. Í Kassanum getum við boðið upp á allt aðra og betri aðstöðu til sýningahalds utan stóra sviðs Þjóðleikhússins, en hingað til hefur verið hægt.

Að endurbótum og uppbyggingu aðstöðunnar komu Fasteignir ríkissjóðs, fyrir hönd húseigenda og kunnum við þeim bestu þakkir fyrir auðsýndan skilning og velvilja. Hér hefur margt og mikið verið framkvæmt undir verkstjórn Einars K. Haraldssonar. Veggir þiljaðir, skipt um glugga og hurðir, tekið gat í gólfið og settur hringstigi niður í kjallarann svo fátt eitt sé nefnt og enn á eftir að taka á ýmsu, svo sem bættu aðgengi við aðaldyrnar og fleira.

Hitt skipti þó ekki síður máli, en það var velvilji Landsbankans og  áhugi á samstarfi um að koma upp besta hugsanlega búnaði og aðstöðu til sýningahalds í þessu nýja leikrými. Kunnum við Landsbankanum bestu þakkir fyrir þeirra framlag.

Í ræðu við vígslu hússins 22. nóvember 1935 sagði Sigurjón Pjetursson meðal annars: “Í þessu fagra húsi, sem er fegurst allra íþróttahúsa á Norðurlöndum, á að þjálfa fegurstu mennina og fegurstu konurnar, til þess að verða hraustustu og duglegustu borgararnir.”

Í þessari nýju leikaðstöðu þjóðleikhússins, Kassanum, á að stunda andlegar íþróttir, til þess að víkka hugmyndaheim og auka lífsskilning, ekki bara, fegurstu, hraustustu og duglegustu borgaranna, heldur yfirleitt allra þeirra sem það kjósa.

Þegar Þjóðleikhúsbyggingin var vígð fyrir 56 árum létu menn í ljósi þá ósk að þar skyldi jafnan loga sá helgi eldur menningar og mannvits, sem hverju þjóðfélagi er nauðsyn til sannra framfara.

Ég ætla að láta í ljósi þá hina sömu ósk í tilefni af opnun Kassans.

En talandi um söguna þykir okkur við hæfi á þessum tímamótum að heiðra nokkra þeirra leikara sem stóðu á sviði Þjóðleikhússins fyrir 56 árum í einni af þremur opnunarsýningum þess, Nýársnóttinni, Íslandsklukkunni eða Fjalla-Eyvindi. Sjö þessara leikara eru hér með okkur í kvöld og bið ég þá að koma til mín þegar ég nefni nöfn þeirra og taka við litlum skartgrip, sem er sérsmíðaður fyrir Þjóðleikhúsið, ýmist brjóstnælum fyrir konurnar, eða bindisnælum fyrir karlmennina. Í öllum þessum nælur situr brot af silfurbergi, sem nýtt var um áratugaskeið í loftlýsingu í forsal áhorfendarýmis við aðal sviðið. Silfurberginu var við breytingarnar á árunum 1989 – ’91 komið fyrir í tunnu og það geymt undir tröppum leikhússins. Silfurbergssteinarnir hafa nú fengið það nýja hlutverk  að vera lýsandi tákn þakklætis fyrir áratuga starf í þágu leiklistarinnar í landinu.

Þessir leikarar eru:

Róbert Arnfinnsson, Árni Tryggvason, Herdís Þorvaldsdóttir, Baldvin Halldórsson, Bryndís Pétursdóttir, Steindór Hjörleifsson og Margrét Ólafsdóttir.

Að lokum vil ég biðja Guðrúnu Árnadóttur, að opna Kassann sem leikhús formlega, en Guðrún hefur verið fastagestur í Þjóðleikhúsinu frá upphafi og sótt hverja einustu frumsýningu á stóra sviðinu í 56 ár.

Ég bið Björgólf Guðmundsson, stjórnarformann Landsbankans að leiða Guðrúnu hingað til mín til að klippa á borða, svo frumsýningin á Pétri Gaut geti hafist.