|
|
|
|
Forsķša > Leiklist ķ skólum > Fręšslupakkar og kennsluefni > Öxin og jöršin > Samanburšur
|
| Samanburšur |
Samanburšur į kafla śr sögunni viš brot śr sżningunni. Hér į eftir fer kafli śr upphafi bókarinnar. Lestu kaflann og reyndu aš gera žér ķ hugarlund hvernig hęgt vęri aš svišsetja žessa senu. Hér til hęgri į sķšunni getur žś sķšan spilaš upptökur frį ęfingum į sömu senu. Fékkst žś ašrar hugmyndir aš svišsetningu?
Marteinn heyrši jódyn og hastaši į hundinn. Ungur mašur pķskaši hross heim į hlaš og var hesturinn aš nišurlotum kominn. Gesturinn brį sér af baki og hljóp ķ įttina aš Skįlholtskirkju.  Dyrnar į stöpli stóšu opnar. Marteinn leit śt į lyngheišina, žar var enga eftirför aš sjį. Forvitiš fólk tķndist saman į hlašinu. Marteinn gekk upp aš dyrunum įn žess aš svara žeim forvitnu. Honum lék hugur aš vita hvers vegna mašurinn leitaši kirkjugriša. Hann sneri sér viš ķ gęttinni og varnaši hópnum aš fylgja sér. Ungi mašurinn stóš fyrir altari. Yfir honum gnęfši brķkin mikla sem Ögmundur biskup Pįlsson hafši keypt til kirkjunnar. Marteinn gekk til og spurši deili į gestinum.
-Ég er frį Strönd ķ Selvogi. Ég verš aš finna biskup!
Martein undraši ekki aš drengurinn hlypi į kirkju ef hann var aš flżja Erlend Žorvaršason. Žeir Gizur Einarsson og Erlendur į Strönd höfšu undanfariš įtt ķ jaršardeilum sem fóru sķšharšnandi. Marteinn baš gestinn aš fylgja sér til biskupsstofu. Marteinn lofaši stundum Guš fyrir aš hafa ekki lagt biskupsembętti į sķnar heršar. Hann hafši ekki žį stašfestu og eitilhörku sem til žurfti, lķkt og žeir Gizur og Jón biskup Arason.
Žeir gengu fram kirkjugólfiš. Ķ hverju stafgólfi voru bogar, dróttir, milli stošanna. Žar fyrir ofan var žil sett gluggum greyptum ķ blżramma. Žar yfir reis žakhvolfiš meš sperrum og sśš. Stigi stóš viš stoš sem Marteinn var aš vinna viš.
Hann veigraši sér viš aš fįst viš altarisbrķkina. Kominn var tķmi til aš hressa upp į litina ķ klęšum heilagrar fjölskyldu og gylla į nż hįr dżrlinganna. En lķklega var réttast aš leyfa žessum kažólsku lķkneskjum aš grotna. Žaš hvarflaši aš honum žegar žeir nįlgušust dyrnar į vesturgaflinum aš yfir žęr vantaši stóra mynd af dómsdegi, lķka žeirri sem var var į Hólum, en svo flókiš myndefni treysti hann sér tępast til aš śtfęra į eigin spżtur. Honum gekk skįst aš skreyta žęr myndir sem ašrir höfšu skoriš ķ tré.
Žeir gengu undir klukkurnar ķ forkirkjunni og śt į hlaš.
Ekki bar į eftirreiš śr vesturįtt.
Fólk var gengiš til verka sinna.
Žeir fóru til biskupsstofu. Marteinn tók ķ jįrnhring og sló honum viš huršina. Gizur biskup hafši um sig haršsnśiš sveinališ, vel vopnum bśiš. Tķmarnir voru hįskalegir og biskup óttašist fyrisįt kažólskra. Einn žessara ribbalda, sem Gizuri gekk furšuvel aš hafa stjórn į, opnaši dyrnar. Žegar hann sį hver kominn var vék hann umyršalaust śr vegi og virti gestinn śr Selvogi fyrir sér įhugalaus.
Nokkur žrep lįgu upp ķ stofuna. Ljórar į žakinu hleyptu inn žokkalegri birtu. Gizur stóš viš boršsenda og var aš huga aš pappķrum. Hann var mikill į velli, įžekkur Lśter sjįlfum ķ śtliti. Hann var aš yfirfara reikninga stašarins, žaš var lķf hans og yndi. Hann vķsaši unga manninum til sętis į bekk framan viš boršiš. Marteinn ętlaši aš ganga śt en Gizur sagši meš žrumuraust: - Nei, Marteinn, skildu mig ekki eftir einan meš ókunnugum! Sittu! Og erindiš
? Gizur leit spyrjandi į Martein žvķ gesturinn sat nišurlśtur į stólnum.
Marteinn leit į unga manninn sem žį fékk mįliš svo til samstundis: - Ég heiti Eirķkur Kolbeinsson og systir mķn heitir Gušrśn Kolbeinsdóttir. Hśn er sautjįn įra. Viš eigum heima į hjįleigubżli į Strönd. Fašir minn drukknaši ķ vetur. Žeir nįšu ekki lendingunni. Móšir mķn dó śt landfarsótt ķ hittešfyrra. Hann vill ekki leyfa okkur aš flytjast burt, systir mķn er bara sautjįn įra og hann
Eirķkur Kolbeinsson žagnaši eins og hann veigraši sér viš aš taka sér ķ munn nafn Erlends Žorvaršasonar.
-Enn eitt verk žeirra Hólafešga og žį einkum Ara lögmanns, sem kemur landsmönnum bölvanlega, aš dęma fólk til aš haldast ķ sinni heimasveit, sagši Gizur. Og undir žvķ yfirskini aš aftra fįtęku fólki frį žvķ aš fara į vergang! En ķ raun gert til žess aš varna žvķ aš vinnuafliš flosni śr sveitunum og flykkist aš sjįvarsķšunni žegar gott er ķ įri. Hvenęr halda menn aš byggš rķsi viš strendur landsins meš žessu móti?
-Erlendur Žorvaršarson vill ekki leyfa okkur aš fara, sagši Eirķkur lįgt.
Į andliti Gizurar birtist sami žrįakenndi óbeitarsvipurinn og jafnan žegar hann heyrši nafn Erlends. Samstarf žeirra hafši byrjaš meš įgętum fyrir sjö įrum, en svo hafši lögmašur krafist nokkurra jarša Skįlholtsstašar og nś nżveriš rekaréttinda viš Žorlįkshöfn. Ķ byrjun nęstu viku ętlušu žeir aš funda um rekann. Hingaš til hafši Gizur veriš fastur fyrir. Ekki öfundaši Marteinn hann af samningageršinni.
Gizur hlustaši į Eirķk Kolbeinsson segja allt af létta um framferšiš ķ Selvogi. Lögmašurinn hafši lengi haldiš hórkonu į heimilinu, nś var hann oršinn leišur į henni og girntist systur drengsins.
-Erlendur er illur višureignar allsgįšur en vitskertur ölvašur. Žį drepur hann hvern žann mann sem žorir aš ybba sig viš hann!
Gizur kinkaši kolli óžolinmóšur. Žaš var almęlt aš Erlendur hafši veriš viš mörg vķg kenndur. Marteini varš engu aš sķšur órótt viš aš hlusta į gestinn rekja sögur af manndrįpum og djöfulskap.
Hann sį aš biskup varš snortinn af vandręšum unga mannsins.
-Ég hef tak į karlhelvķtinu, sagši Gizur. - Ég er vanur aš fįst viš hann! Ég skal fį ykkur laus og koma ykkur ķ skįrri vist. Honum hlżtur aš vera hagur ķ aš fį eldri leiguliša į jöršina. Hann kemur til fundar viš mig śt af reka eftir žrjį daga og žaš er engin hętta į aš hann verši ekki stundvķs ef hann telur sig eygja einhverja hagnašarvon.
-Ég get ekki skiliš systur mķna eina eftir svo lengi!
-Einn dagur! Tveir dagar! Žrķr! Hvaša mįli skiptir žaš? Var žį ekki óvarlegt aš yfirgefa hana hvort sem var? spurši Marteinn. (bls. 10-13)
|
|
|
|
