Þetta er ekki íslenskt nafn - hvaðan ertu?
Ég er þýskur, fæddist í Köln í Þýskalandi, hljópst á brott þaðan 1982, vann í fiski hér í Reykjavík í þrjá mánuði það ár og tók síðan Goðafoss til Bandaríkjanna. Ég hef búið víða.

Hvernig kom það til að þú lagðir þetta starf fyrir þig?

Ég varð ástfanginn af brúðum strax í æsku, ég sá brúðusýningu þetta fimm, sex ára gamall. Og eftir það fór ég að búa til brúður og sýningar og sýndi í hverfinu og í kirkjunni og út um allt. Ég prófaði ýmislegt áður en ég vissi að mig langaði að leggja þetta fyrir mig. Ég stundaði tónlistarnám, ég lærði hreyfilist, stundaði myndskreytingar barnabóka, rak tréskurðarverkstæði og sökkti mér ofan í náttúrulækningar. Allt þetta hefur svo nýst mér í brúðugerðinni og leiknum. Ég var orðinn 25 ára þegar ég ákvað að gerast brúðugerðarmaður, ég fór á ýmsa kúrsa en bjó svo að fyrri menntun minni, víðtækri reynslu og áhuga.

Hvernig er að búa á Íslandi sem brúðugerðarmaður? Ertu ekki svolítið einn í faginu?

Ég hef ekki fundið fyrir því enda hef ég verið mikið erlendis, 40-50% af tíma mínum er ég að vinna í útlöndum. Nú er ég að breyta því og ætla að vera með bækistöðvar mínar  hér heima og vera meira hér. Áfram mun ég taka þátt í leiklistarhátíðum og öðru slíku erlendis. Ég hef mikið sýnt víða um heim en nú langar mig til að einbeita mér að Íslandi. 
 

Hvað er skemmtilegast við brúðurnar?

Þetta er ástríða mín! Ég get látið drauma barna rætast. Allt sem ég hef fengist við kemur saman í brúðunum. Það er líka svo mikil orka í brúðunum og óendanlegir möguleikar. Brúðuleikhúsið er einstaklega góð leið til þess að virkja ímyndunarafl áhorfandans. Áhorfandinn verður líka að hvíla í augnablikinu - vera hér og nú og það er sérstaklega mikilvægt í þessum hraða og tæknivædda heimi nútímans.  Ég sé mikla möguleika í leikskólum og grunnskólum og einnig mikla þörf. Íslensk börn þurfa að læra að hlusta og bera virðingu fyrir öðrum. Munurinn á því að koma inn á skólalóð með þungar töskur fullar af brúðum og dóti, hér heima á Íslandi eða í Bandaríkjunum er talsverður! Í Bandarríkjunum hlaupa börnin til og spyrja: Can I help Sir? Og þau hjálpa til við að stilla upp í leikfimissalnum, hengja upp ljósin og þess háttar. Á Íslandi hlaupa þau næstum ofan á töskurnar eða kalla jafnvel fúkyrði að manni! Þarna er mikið starf fyrir höndum. Börnin þurfa að fá tækifæri til að horfa á leiksýningar og læra hvernig maður ber sig að við það. Það er mikill agi fólginn í því að vera góður áhorfandi.

Háir þér það ekkert í starfi að búa lengst inni í Skíðadal, innaf Svarfaðardal í Eyjafirði?

Síður en svo! Þetta er meðvitað val. Það er gífurleg orka, náttúrufegurð og kyrrð í Skíðadal og þar sæki ég mína orku. Ég get komið í bæinn og unnið með fullt af fólki í einhvern tíma en ég verð að komast í Skíðadal til að safna kröftum og endurnærast.

Nú hreyfa flóknustu brúðurnar þínar höfuð, hendur, fingur, augu og margt fleira, eru engin takmörk fyrir því hversu miklu er hægt að stjórna, hversu margir strengir eru í brúðunni?

Það eru engin takmörk fyrir því hvað hægt er að prófa. En maður má ekki týna sér í tækninni og búa til flóknari og flóknari brúður bara tækninnar vegna. Mikilvægast er að brúðan sé vel smíðuð – takmarkið er gæðasmíði eins og Stradivarius fiðla til dæmis. Og svo þarf að æfa leikinn. Eins og píanistinn æfir skalana sleitulaust og bætir sig sífellt, þá þarf brúðuleikarinn að æfa sig með brúðurnar. Ég byrja alla morgna í Skíðadal á æfingum í hreyfilist, svo æfi ég mig með brúðurnar og síðan fæ ég mér morgunmat.

Ég hef séð alls konar brúður hjá þér – sú einfaldasta var bara úr höndunum á þér og einni trékúlu, er hægt að gera brúður úr hverju sem er?

Já, öllu sem virkar! Í rauninni eru engin takmörk nema ímyndunaraflið.

Hversu mikil vinna er á bak við brúðu eins og Ljóta andarungann?

Tveggja mánaða vinna frá hugmynd að karakter, yfir í tilbúna brúðu. Í þessu tilviki var ég beðinn um andarungann og vissi að hann yrði að geta breyst í svan. Fyrst fæðist hugmynd að karakter, síðan skissa ég hann á blað og leita að séreinkennum, í tilviki andarungans þá eru það til dæmis fæturnir og hausinn. Í hvorum fæti fyrir sig eru 44. viðarbútar með leðri á milli og þá næ ég sannfærandi göngulagi og tilfinningu í andarungann. Eftir skissuna geri ég tækniteikningu og skoða og útfæri á blaði hvernig ég ætla að leysa tæknimálin. Vængir andarungans þurfa að geta stækkað og hálsinn lengst – ég skoða hvernig það getur gengið upp. Síðan byrja ég að prófa mig áfram í efninu og þá er mikilvægt að vera með opinn huga, því efniviðurinn getur komið manni á óvart. Og því betur sem brúðan er smíðuð, því meiri möguleikar – alveg eins og það eru meiri hreyfimöguleikar í vel þjálfuðum líkama! Svona vann ég andarungann. Einnig vinn ég oft út frá hugmyndum sem kvikna kannski út frá einni setningu eða tilvitnun – hverju sem er. Síðan verða karakterarnir til og  út frá þeim spinnst gjarnan sagan.

Sumar brúðurnar eru ansi stórar og vinnustellingarnar þínar hljóta að vera óþægilegar – hvernig ertu í öxlinni eftir svona lotu?

Ég passa mig á því að vera í góðu formi. Ég huga að mataræðinu og læt ekki hvað sem er ofan í mig, stunda hreyfilistirnar og lifi hollu líferni. Alveg eins og topptónlistarfólk er yfirleitt í mjög góðu formi – af því að það verður að vera það.

Áttu þér einhverja uppáhaldsbrúðu?  Hvers vegna er hún uppáhaldsbrúða?

Uppáhaldsbrúðan mín er yfirleitt sú sem ég er að fást við í augnablikinu. Núna er það litla stúlkan með eldspýturnar því ég er enn að læra á hana. Það er svo mikil ögrun fólgin í hverri brúðu, og nýjustu brúðurnar eru mesta ögrunin því maður er enn að læra á þær.

Þú varst með í að gera fyrstu bíómyndina þar sem strengjabrúður leika öll hlutverkin – STRINGS. Segðu okkur aðeins frá henni.

STRINGS er sennilega stærsta verkefnið í heiminum, sem ráðist hefur verið í með strengjabrúður fyrir kvikmyndatjaldið, og lukkast! Ég vann að þessu verkefni í tvö ár, varð gráhærður og byrjaði að nota gleraugu en það var alveg þess virði! Þetta er bíómynd fyrir fullorðna, dramatísk saga um ást og stríð og strengjabrúðurnar leika öll hlutverkin. Í myndinni er ekki verið að reyna að fela strengina eða strengjabrúðuleikarana heldur eru þeir táknrænir fyrir söguna. Nú er verið að sýna myndina á kvikmyndahátíðum víða um heim og vonandi fáum við hana einn góðan veðurdag til Íslands.


 

Fræðsludeildin þakkar Bernd fyrir spjallið og hlakkar til að fylgjast með honum og brúðunum hans í framtíðinni.